Waarom serieel geplaatste zonnepanelen niet altijd rendabel zijn

Het is de meest onderschatte fout bij zonnepanelen, en hij is bijna niet te zien: panelen in reeks op een dak waar schaduw op valt.

Wat er gebeurt in een reeks

Panelen die in serie zijn aangesloten, delen dezelfde stroomkring. De stroom die er doorheen kan, wordt bepaald door het paneel dat er het minste van doorlaat. Valt er schaduw op één paneel, dan zakt de opbrengst van de hele reeks mee, niet alleen die van dat ene paneel.

Een schoorsteenschaduw die om drie uur over één paneel trekt, kost dus niet een twaalfde van de opbrengst maar een flink deel van de hele reeks, voor de duur van die schaduw.

Waar het in de praktijk misgaat

We komen het vaak tegen in deze vier situaties:

• Een schoorsteen of ontluchtingspijp midden op het dakvlak.
• Een dakkapel die in de ochtend of de middag over de panelen ernaast valt.
• Een boom van de buren die in tien jaar is meegegroeid met de installatie.
• Twee dakvlakken in één reeks, bijvoorbeeld oost en zuid. Die pieken op verschillende momenten, dus ze remmen elkaar de hele dag af.

Dat laatste is geen schaduw maar het effect is hetzelfde, en het is een installatiefout en geen pech.

Wat eraan te doen is

Optimizers. Een klein kastje per paneel dat het spanningsverschil opvangt, zodat een paneel dat minder doet de rest niet meetrekt. De centrale omvormer blijft.

Micro-omvormers. Elk paneel krijgt zijn eigen omvormer en staat daarmee volledig los van de rest. Dit is de oplossing die Enphase gebruikt.

Slimmer indelen. Soms is de goedkoopste oplossing helemaal geen extra elektronica maar een andere indeling: panelen die dezelfde schaduw krijgen in dezelfde reeks, en twee dakvlakken nooit in één reeks.

Wanneer het de investering waard is

Optimizers en micro-omvormers kosten geld. Dat verdient zich niet altijd terug: op een schaduwvrij dak op één vlak leveren ze vrijwel niets op, en dan is een goede centrale omvormer de betere keuze.

Waar het wel loont, kan het verschil oplopen tot tien à twintig procent van de jaaropbrengst. Dat is over vijfentwintig jaar een substantieel bedrag.

Wat wij doen bij de opname

We kijken niet alleen hoeveel panelen er passen maar ook waar de schaduw op welk moment van de dag valt, en we tekenen het legplan daarop. Als een deel van het dak structureel in de schaduw ligt, zeggen we dat, ook als dat betekent dat er minder panelen op passen dan u had gehoopt.

Vier panelen die het hele jaar vol draaien leveren meer op dan zes waarvan er twee elke middag de rest afremmen.